ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırılarla tırmanan savaşta, 24’üncü güne girilirken bölge genelindeki can kaybı her geçen saat daha da ağırlaşıyor.
Çatışmalar, nükleer müzakerelerin sürdüğü dönemde başlayan saldırıların ardından yalnızca İran ile sınırlı kalmadı; Lübnan, Irak, İsrail, Batı Şeria ve Körfez ülkelerine kadar yayılan geniş bir güvenlik krizine dönüştü. AFP’nin derlediği bölgesel veriler ile uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre bilanço çok sayıda ülkede ağırlaştı.
İran cephesinde, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) verilerine göre 21 Mart itibarıyla en az 3 bin 230 kişi yaşamını yitirdi. Bu kayıpların 1.406’sının sivil, en az 210’unun ise çocuk olduğu belirtildi. İranlı yetkililerin açıkladığı resmi toplam ise bunun oldukça altında kaldı; bu durum, sahadan gelen verilerle resmi açıklamalar arasında belirgin fark bulunduğunu ortaya koydu. AFP ve Reuters, ülkedeki saldırı bölgelerine bağımsız erişim kısıtları nedeniyle tüm sayıların doğrudan doğrulanamadığını da vurguladı.
Lübnan’da ise savaşın başlamasından bu yana açıklanan can kaybı 1.000’in üzerine çıktı. Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre ölü sayısı 1.029’a yükselirken, yaralı sayısı da binlerle ifade ediliyor. Reuters’ın aktardığı ayrı değerlendirmelerde, sivil kayıpların ve yerinden edilenlerin sayısındaki artışın ülke üzerindeki insani baskıyı derinleştirdiği belirtildi.
Irak’ta da savaşın etkileri hissedilmeye devam ediyor. AFP derlemesine göre savaşın başlangıcından bu yana ülkede en az 68 kişi hayatını kaybetti. Bunlar arasında İran destekli grupların mensupları, güvenlik görevlileri ve siviller bulunuyor. Ayrıca ABD ordusu, batı Irak’ta düşen yakıt ikmal uçağındaki 6 personelin tamamının öldüğünü açıkladı.
İsrail tarafında ise yetkililer, İran saldırılarında 15 sivilin öldüğünü, toplam sivil kaybın ise savaşın başlangıcından bu yana 16’ya ulaştığını bildirdi. İsrail ordusu ayrıca güney Lübnan’da iki askerin öldüğünü duyurdu. Batı Şeria’da da dört Filistinli kadının İran kaynaklı füze saldırısında yaşamını yitirdiği açıklandı.
Körfez hattında ve ABD kuvvetleri açısından da kayıplar dikkat çekiyor. AFP’nin derlediği verilere göre Körfez ülkeleri ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) açıklamalarında toplam 35 ölüm bildirildi. Bunların 7’sinin ABD askeri personeli olduğu kaydedildi. Kuveyt’te ise 6 kişinin öldüğü açıklandı.
Bölgedeki tablo, savaşın yalnızca cephe hattında değil, geniş bir coğrafyada sivilleri ve askeri unsurları aynı anda etkileyen çok katmanlı bir krize dönüştüğünü gösteriyor. Uluslararası ajanslar, özellikle İran içindeki can kaybı verilerinde farklı kaynaklar arasında ciddi sayı farkları bulunduğuna dikkat çekiyor
