Batman Çevre Gönüllüleri Derneği, batman kentinde son günlerde etkisini artıran aşırı yağışlar ve Batman Barajı’ndan yapılan yüksek debili su salımı nedeniyle ciddi tahribat oluştuğunu duyurdu.
Dernek, özellikle İstiklal Parkı devamındaki bölgelerde hasar meydana geldiğini, çevre düzenlemeleri ve kamu yatırımlarının olumsuz etkilendiğini açıkladı.
İklim Krizi Ve Planlama Hataları Birleşiyor
Dernek Başkanı Hasan Argunağa, yaşanan durumun sıradan bir taşkın olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Argunağa, iklim krizinin etkileri, doğa gerçeklerinin göz ardı edilmesi ve hatalı şehir planlamasının birleşerek büyük bir risk tablosu ortaya çıkardığını ifade etti.
Kent merkezinin doğrudan sular altında kalma ihtimalinin bulunmadığını kaydeden Argunağa, buna karşın Batman Çayı Havzası’nda hayata geçirilen ve planlama aşamasındaki projeler açısından ciddi bir gelecek güvenliği sorunu oluştuğunu dile getirdi.
Açıklamada, havza içerisinde yer alan parklar, rekreasyon alanları, sosyal tesisler ve imar projelerinin geçmiş iklim verileri esas alınarak tasarlandığına dikkat çekildi.
Günümüzde ise ani ve şiddetli yağışların daha sık görüldüğü, barajlardan yapılan acil su tahliyelerinin arttığı ve taşkın debilerinin önceki hesaplamaların üzerine çıktığı vurgulandı.
Bu nedenle bugün güvenli kabul edilen bazı bölgelerin, ilerleyen yıllarda yüksek riskli taşkın koridorlarına dönüşebileceği uyarısında bulunuldu.
Can Kaybı Ve Tarım Alanları İçin Kritik Uyarı
Taşkına açık alanlarda gerçekleştirilen plansız yatırımların, doğal taşkın yataklarını daralttığı ve nehrin kendini yenileme kapasitesini zayıflattığı belirtildi.
Bu durumun hem ekosisteme zarar verdiği hem de kamu kaynaklarının tekrar tekrar heba olmasına yol açtığı ifade edildi.
Yakın dönemde dikilen 3 bin fidanın sökülmesinin de doğaya yönelik yanlış yaklaşımın bir göstergesi olduğu kaydedildi.
Dernek, olası bir baraj kapak arızası, yapısal problem, sabotaj ya da iklim kaynaklı aşırı yağış senaryosunda Malabadi’den Dicle birleşimine kadar uzanan havzada yıkıcı sellerin yaşanabileceğini bildirdi.
Bu tür bir afet durumunda can kayıpları ve tarım arazilerinde büyük çaplı zararların ortaya çıkabileceği vurgulandı.
Kontrollü su bırakımının dahi park alanlarında hasara yol açtığı hatırlatılarak, olası bir arızanın çok daha ağır sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Batman Çayı Havzası’nın yüzlerce kuş türü, balık popülasyonları ve sulak alan bitkileri açısından kritik bir yaşam alanı olduğuna dikkat çekilen açıklamada, her müdahalenin ekolojik denge üzerinde ciddi etkiler oluşturduğu belirtildi.
Yetkililere Bilimsel Planlama Çağrısı
Batman Çevre Gönüllüleri Derneği, taşkın risk haritalarının güncellenmesini ve riskli bölgelerde yapılaşmanın durdurulmasını talep etti.
Ayrıca çay havzasına yeni imar izni verilmemesi, yatırımların iklim değişikliği senaryolarına göre planlanması ve 50 ila 100 yıllık taşkın projeksiyonlarının esas alınması gerektiği ifade edildi.
Havza bazlı iklim risk haritasının hazırlanması, doğa temelli çözümlerin hayata geçirilmesi ve ekolojik debi ilkesinin uygulanması çağrısında bulunuldu.
Dernek açıklamasında, bugün alınacak kararların Batman’ın gelecekteki güvenliği açısından belirleyici olacağı vurgulandı.
Bilimsel, şeffaf ve ekoloji temelli bir yönetim anlayışı benimsenmediği takdirde Batman Çayı Havzası’nın geri dönüşü zor bir ekolojik çöküş riskiyle karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.
