Ortadoğu Uzmanı Kürt aydın Ceng Sagnıç’tan dikkat çeken analiz. Ortadoğu siyasetine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kürt aydın Ceng Sagnıç, Türkiye–İran ilişkilerine dair çarpıcı tespitlerde bulundu. Sagnıç, Türkiye’deki Sünni İslamcı iktidar koalisyonu ve koalisyon dışında kalan bazı İslamcı gruplar içinde “güçlü bir İrancı damar” bulunduğunu öne sürdü.
Sagnıç’a göre, buna karşılık İran’da hiçbir toplumsal ya da siyasi segmentte “Türkiyeci” bir eğilim söz konusu değil. Azeriler dâhil olmak üzere İran iç siyasetinde Ankara yanlısı bir hattın bulunmadığını savunan Sagnıç, bu durumun Türkiye açısından “çözülmesi neredeyse imkânsız bir stratejik girdap” oluşturduğunu ifade etti.
“İran’ın ideoloji ihracatında istisna Türkiye”
Sagnıç değerlendirmesinde, İran’ın ideolojik etkisinin bölge genelinde çoğunlukla Şii topluluklarla sınırlı kaldığını belirtti. İran’ın Suudi Arabistan’da Şii nüfusun yoğun olduğu El Şarkiye vilayetinde ve Bahreyn’de başkent Manama’nın çeper mahallelerinde nüfuz alanı oluşturabildiğini hatırlatan Sagnıç, Türkiye’nin bu tablo içinde ayrı bir yerde durduğunu dile getirdi.
Türkiye’nin, İran’ın ideoloji ihracatında başarılı olduğu tek Sünni ülke olduğunu iddia eden Sagnıç, Filistin Özerk Bölgesi ile Tahran arasındaki pragmatik ilişkiyi ise bu kapsamın dışında tuttu.
“Ankara’da siyaset düzeyinde etki”
Sagnıç, İran rejiminin bölgedeki etkisinin çoğu ülkede mezhepsel sınırlar içinde kaldığını, ancak Türkiye’de bunun başkent siyasetinde yer ve etki sahibi olacak ölçüde genişlediğini savundu. Bu durumun, iki ülke arasındaki ilişkileri sadece diplomatik değil, ideolojik ve stratejik bir rekabet alanına da dönüştürdüğünü belirtti.
Uzmanlara göre, Türkiye–İran hattında yaşanan bu ideolojik ve jeopolitik gerilim, Suriye, Irak ve Filistin başlıkları başta olmak üzere bölgesel gelişmelerle birlikte daha da derinleşme potansiyeli taşıyor.
