Otomobil dünyasında manuel vitesli araçların hızla yok oluşuna şahit oluyoruz. 2026’da düz vitesli model sayısı hızla düşerken, dev markaların debriyaj pedalına veda etmesiyle bir devrin sonu geliyor.
Otomobil dünyasında bir devrin kapanışına tanıklık ediyoruz. Son 10 yılda manuel vites seçeneği sunan model sayısı %66 oranında azalırken, 2026 itibarıyla 8 dev üretici —belirli istisnalar dışında— bu seçeneğe veda etti. CarGurus tarafından yapılan İngiltere merkezli araştırma bu konuda somut gerçekleri ortaya koyuyor.
Rapora göre, en popüler 30 üreticinin sunduğu toplam 292 modelden sadece 67’sinde manuel şanzıman seçeneği mevcut. Bu da yeni otomobil pazarındaki modellerin %23’ünden daha azının üç pedallı sürüş deneyimi sunduğu anlamına geliyor. 2016 yılında pazarda 197 manuel model bulunurken, bu sayı 2025’te 82’ye, 2026’da ise 67’ye kadar gerileyerek keskin bir düşüş gösterdi. Buna karşılık, sadece otomatik vitesle satılan model sayısı 225’e yükselmiş durumda.
İngiltere verilerine göre Fiat ve Honda da manuel vitesten uzaklaşan markalar arasına katıldı. Tesla’lar zaten doğuştan elektrikli olduğu için geleneksel bir vites kutusuna veya debriyaja hiç ihtiyaç duymadı. İşte artık neredeyse tüm yeni modelleri otomatik vitesli olan markalar:
- Fiat (Yeni modellerde büyük ölçüde manuel vites kaldırıldı, ancak bazı pazarlarda hala sunuluyor)
- Honda
- Land Rover
- Lexus
- Mercedes-Benz
- MINI
- Tesla
- Volvo
Uzmanlara göre elektrifikasyon ve hibritleşme süreçleri manuel vitesin sonunu hızlandırmakta. İçten yanmalı motorlu araçların satışına getirilmesi planlanan yasaklarla birlikte, manuel vitesli otomobillerin 2030 yılına kadar yeni araç pazarından tamamen silinebileceği öngörülüyor. Ayrıca SUV modellerine olan yoğun ilgi ve premium araç segmentindeki değişim de bu süreci tetikleyen diğer faktörler arasında.
Türkiye’de durum nasıl?
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) resmi basın bülteni Türkiye’deki tabloyu net bir şekilde ortaya koyuyor. 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde Türkiye’de satılan yeni otomobillerin %94.6’sını otomatik şanzımanlı araçlar oluşturdu. Bu dönemde 887.442 adet otomatik şanzımanlı otomobil satılırken, manuel şanzımanlı otomobil satışları 50.735 adet ile %5.4 payda kaldı.
Her ne kadar pazar daralsa da bazı markalar manuel vites tutkunları için direnmeye devam ediyor. 2026 itibarıyla hala manuel seçenek sunan dikkat çekici modeller söyle:
- Audi: A1, A3, Q2
- BMW: M2
- Citroen: Berlingo, C3, C3 Aircross
- CUPRA: Formentor, Leon
- Dacia: Duster, Jogger, Sandero Stepway, Sandero, Bigster
- Ford: Puma, Kuga, Tourneo Custom, Tourneo Courier, Mustang, Ranger
- Hyundai: Bayon, i10, i20, Kona, Tucson
- Jeep: Avenger
- Kia: K4, Picanto, Sportage, Stonic, XCeed
- Mazda: CX-30, CX-5, MAZDA3, MX-5
- MG: MG3, HS, ZS
- Nissan: Juke, Qashqai
- Peugeot: 2008, 208
- Porsche: 911
- Renault: Clio, Captur
- SEAT: Arona, Ibiza, Leon, Ateca
- Skoda: Fabia, Kamiq, Karoq, Octavia, Scala
- Suzuki: S-Cross, Swift, Vitara
- Toyota: GR Yaris, Hilux
- Vauxhall: Astra, Corsa, Mokka
- Volkswagen: Polo, Golf, Taigo, T-Cross, Transporter
