Orta Doğu’da İran, ABD ve İsrail ekseninde başlayan askeri gerilim, bölge geneline yayılan karşılıklı saldırılarla yeni bir boyut kazandı. Son gelişmeler, Körfez ülkeleri ve Lübnan başta olmak üzere birçok ülkeyi doğrudan etkileyen çok cepheli bir krize işaret ediyor.
İran’dan Körfez’e Füze ve İHA Saldırıları
İran ordusu, Kuveyt’te bulunan ABD’ye ait “Ali el-Salem” hava üssü ile Hint Okyanusu’nun kuzeyindeki bazı askeri unsurlara yönelik geniş çaplı füze saldırısı düzenlediğini açıkladı. Açıklamada, saldırının İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik suikasta misilleme olarak gerçekleştirildiği ifade edildi. Operasyonda 15 seyir füzesinin kullanıldığı bildirildi.
Kuveyt Savunma Bakanlığı, ülkede ABD’ye ait bazı savaş uçaklarının düştüğünü, tüm mürettebatın sağ kurtarıldığını duyurdu. ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-15E tipi bir savaş uçağının da Kuveyt’te düştüğü, pilotun fırlatma koltuğunu kullanarak kurtulduğu bildirildi. Olayın nedenine ilişkin soruşturma başlatıldı.
Suudi Arabistan’daki Rafineri Hedef Alındı
Reuters’ın aktardığına göre, İran yapımı Shahed-136 tipi insansız hava aracıyla Suudi Arabistan’ın Dammam kentindeki Ras Tanura petrol rafinerisine saldırı düzenlendi. Günlük 550 bin varil petrol işleme kapasitesine sahip tesisin, ülkenin en önemli enerji merkezlerinden biri olduğu belirtiliyor. Olayla ilgili resmi makamların incelemeleri sürüyor.
Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde Saldırılar
Peşmerge Bakanlığı, Erbil’e bağlı Degala nahiyesi yakınlarında konuşlu 11. Tümen Karargâhı’nın patlayıcı yüklü bir insansız hava aracıyla hedef alındığını açıkladı. Açıklamada saldırının bölgedeki istikrarı bozmayı amaçladığı vurgulanırken, Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani’den faillerin adalet önüne çıkarılması talep edildi.
Irak’ta Curf es-Sahar bölgesindeki bir askeri üssün de bombalandığı bildirildi.
İsrail-Lübnan Hattında Çatışmalar Şiddetlendi
İsrail ile Hizbullah arasında süregelen çatışmalar yeniden yoğunlaştı. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Lübnan’a karşı günler sürecek bir askeri operasyon başlatıldığını duyurdu. İsrail ordusu, yaklaşık 50 yerleşim biriminde yaşayan sivillere tahliye çağrısı yaptı.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail saldırılarında en az 31 kişinin hayatını kaybettiğini, 149 kişinin yaralandığını açıkladı. Hizbullah ise Hayfa’nın güneyine yönelik füze saldırılarını üstlendi.
İran’da Üst Düzey Kayıplar
İran’da düzenlenen saldırılarda çok sayıda üst düzey askeri yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi. İran makamları, Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur’un da aralarında bulunduğu isimlerin yaşamını yitirdiğini açıkladı. İran Kızılayı, ülke genelinde yüzlerce kişinin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda yaralı bulunduğunu duyurdu.
Uluslararası Tepkiler
ABD, Bahreyn, Ürdün, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın saldırılarını kınayan ortak bir bildiri yayımladı. Açıklamada, saldırıların bölgesel istikrarı tehdit ettiği vurgulandı.
Almanya, Fransa ve İngiltere’den oluşan E3 ülkeleri de İran’ın füze ve insansız hava aracı kapasitesine karşı “gerekli adımların atılacağını” açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, çatışmaların birkaç hafta sürebileceğini belirtirken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı bazı İran askeri hedeflerinin vurulduğunu bildirdi.
Avrupa Birliği ise savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılma riski taşıdığı uyarısında bulundu. Bölgedeki askeri hareketlilik ve karşılıklı açıklamalar, krizin daha da derinleşebileceği endişesini artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Hürmüz Boğazı ve Süveyş Kanalı’ndaki ticari faaliyetlerin sekteye uğraması, enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açtı. Uluslararası deniz taşımacılığı şirketleri bazı seferlerini askıya aldı.
Uzmanlar, taraflar arasındaki gerilimin diplomatik yollarla düşürülmemesi halinde bölgesel savaş riskinin artabileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.
