TMMOB Batman İl Koordinasyon Kurulu (İKK), Batman’da son dönemde gündeme gelen uydu kent projelerine ilişkin kamuoyu açıklaması yaptı. Açıklamada, geçmiş yıllarda “Batman’ın 40 yıllık imar sorunu çözüldü” başlığıyla yapılan açıklamalar hatırlatılarak, bugün uydu kentlerin “zorunlu” gösterilmesinin planlama açısından ciddi bir tutarsızlık yarattığı vurgulandı.
Kurul, eğer imar sorununun geçmişte gerçekten çözüldüyse bugün uydu kentlere neden ihtiyaç duyulduğunun açıklanması gerektiğini; çözülmediyse de kamuoyunda yıllarca gerçekçi olmayan bir planlama algısı oluşturulduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirtti.
Uydu kentlerin sakıncaları sıralandı
TMMOB Batman İKK açıklamasında, Batman özelinde gündeme gelen uydu kent yaklaşımının şu riskleri barındırdığı ifade edildi:
-
Mevcut planlı alanlar varken yeni alanlara yönelme: Altyapı ve kamusal yatırımlar eksik olduğu için hayata geçirilemeyen planlı alanlar dururken, yeni uydu kentler üretmenin sorunu çözmek yerine ertelediği belirtildi.
-
Kentsel yayılma ve artan maliyetler: Ulaşım, su, kanalizasyon ve enerji gibi altyapı giderlerinin katlanarak artacağı, bunun da kamu kaynaklarının verimsiz kullanımına yol açacağı kaydedildi.
-
“Yatakhane kent” riski: İstihdam ve üretimle bütünleşmeyen uydu kentlerin sosyal ve mekânsal ayrışmayı derinleştireceği uyarısı yapıldı.
-
Fiili durumun meşrulaştırılması tehlikesi: Bilimsel ve teknik süreçlerden geçmeden oluşmuş yapılaşmaların, sonradan plan kararlarıyla meşrulaştırılmasının şehircilik ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi.
“Planlama teknik süreç olmaktan çıkarılıyor”
Açıklamada, kent planlarının uzun vadeli nüfus projeksiyonları ve kamu yararı esas alınarak hazırlanması gerektiği vurgulanarak; şeffaf ve katılımcı süreçler işletilmeden, meslek odaları ve akademik çevrelerin görüşleri alınmadan uydu kentlerin gündeme getirilmesinin planlamayı siyasi bir araca dönüştürme riski taşıdığı belirtildi.
Çağrı: “Mevcut planlar işletilsin”
TMMOB Batman İKK, kamuoyuna ve yetkililere çağrısında; öncelikle mevcut plan kararlarının neden işlemediğinin ortaya konulmasını, planlı alanların altyapı ve kamusal yatırımlarla hayata geçirilmesini, tüm süreçlerin şeffaf ve katılımcı biçimde yürütülmesini istedi. Kurul, bilimsel şehircilik ilkelerinden sapılmaması gerektiğini vurgulayarak, uydu kentler üzerinden yürütülen planlama yaklaşımının yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
