Trump, İran’a saldırıların ardından Barzani ve Talabani ile telefonda görüştü. Axios’a göre temasların arkasında Netanyahu’nun aylardır Trump’a yaptığı “Kürtler sahneye çıkabilir” kulisleri var.
Donald Trump, ABD-İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaşın ardından bölgedeki denklemi genişletme ihtimaline işaret eden kritik bir diplomasi trafiği yürüttü.
Axios’un üç ayrı kaynağa dayandırdığı habere göre Trump, Pazar günü Mesud Barzani ve Bafil Talabani ile telefonda görüştü.
Görüşmelerin, İran’a yönelik Cumartesi günü başlayan geniş çaplı bombardımanın hemen ardından gerçekleşmesi dikkat çekti.
Kaynaklar görüşmelerin “hassas” olduğunu ve içeriklerine dair detay paylaşılmadığını aktarıyor.
Barzani’ye İran KDP’sinin Irak topraklarında binlerce silahlı militanı bulunuyor. Aralarında PJAk’ın da olduğu beş silahlı Kürt grup, İran rejimine karşı geçen haftalarda ittifak kararı almıştı.
Bu tablo, kara unsuru bulunmayan ABD-İsrail hava harekâtına potansiyel bir “sahadaki güç” boyutu kazandırabilir.
Netanyahu Faktörü
Habere göre sürecin arkasında Benjamin Netanyahu’nun aylar süren yoğun kulis çalışması var.
Bir ABD’li yetkiliye göre Netanyahu, Beyaz Saray’daki uzun görüşmelerde: İran sonrası senaryoyu planladı. Olası halef yapıyı tartıştı. Kürt grupların ayaklanma potansiyelini gündeme taşıdı. Yetkili, Netanyahu’nun “Kürtlerin sahneye çıkacağına” inandığını aktardı.
Askerî Senaryo: Afganistan Modeli mi?
ABD’nin 2001 Afganistan savaşında uyguladığı modele benzer bir strateji ihtimali konuşuluyor: Yoğun hava bombardımanı. Sahada etnik azınlık güçleri. Rejim çökertme hedefi
Türkiye Boyutu
Süreçte en hassas başlıklardan biri Türkiye. Ankara ile Irak Kürt yönetimi arasında inişli çıkışlı bir ilişki var. Bir kaynak, Trump’ın yalnızca Kürt liderlerle değil, Recep Tayyip Erdoğan ile de görüştüğünü belirtti.Bu durum, Washington’un aynı anda birden fazla dengeyi gözetmeye çalıştığını gösteriyor.
Tahran’ın Tepkisi ve Sınırdaki Gerilim
Savaşın başlamasının ardından Irak Kürdistan bölgesinde konuşlu İranlı Kürt muhalif gruplar, İran’ı füze ve İHA saldırılarıyla bölgeyi hedef almakla suçladı.
Ayrıca savaş başlamadan altı gün önce, Irak’ta bulunan beş İranlı Kürt muhalif grup “İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu”nu kurduklarını açıklamıştı.
Washington’daki Temkin
ABD’li bazı karar alıcılar, Netanyahu’nun Kürtlerin ayaklanma kapasitesini abartmış olabileceğini düşünüyor. Ancak bir yetkilinin ifadesi dikkat çekici: “Bu ihtimal tamamen sıfır değil.” Kürtlerin savaşta veya İran sonrası düzende nasıl bir rol oynayacağı ise henüz net değil.
İranlı Silahlı Kürt Gruplar İttifakı
Savaşın hemen öncesinde Irak Kürdistanı’nda barınan beş silahlı ve siyasi İranlı Kürt grup, “İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu” adı altında ortak bir çatı kurduklarını ilan etti. Koalisyonun oluşumu, İran’ın sınır hattındaki güvenlik baskısını artırmasına ve füze/İHA operasyonlarını yoğunlaştırmasına yol açtı.
Eğer İran içindeki Kürt bölgelerinde eşzamanlı bir hareketlilik başlarsa:
• İran ordusu iç güvenliğe yönelmek zorunda kalabilir
• Cephe genişleyebilir
• Türkiye faktörü daha karmaşık hale gelebilir
• Savaş bölgesel bir etnik kırılma hattına dönüşebilir
Trump yönetiminin bu telefon diplomasisi, savaşın yalnızca hava saldırılarıyla sınırlı kalmayabileceğinin işareti olarak okunuyor.
