Batman’ın yıllardır gündemden düşmeyen su taşkını sorununa çözüm olması beklenen İluh Deresi By-Pass Hattı (Kuşaklama Projesi) için önemli bir adım daha atıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan iki ayrı kararla, Batman Belediyesi ve İl Özel İdaresi sorumluluk alanlarındaki toplam 69 taşınmaz acele kamulaştırma kapsamına alındı. 12 bin 830 metre uzunluğunda planlanan projeyle şehir merkezindeki taşkın riskinin azaltılması hedefleniyor.
Batman’da özellikle yoğun yağışların ardından yaşanan su baskınlarının önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan İluh Deresi By-Pass Hattı ve Çay Deresi Deplase Hattı Projesi’nde kamulaştırma süreci genişliyor.
Batman Valisi Ekrem Canalp’in girişimleri ve ilgili kurumların koordinasyonuyla yürütülen proje kapsamında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan iki ayrı acele kamulaştırma kararı Resmî Gazete’de yayımlandı.
İlk karar 17 Eylül 2026 tarihinde İl Özel İdaresi sorumluluk alanındaki 38 taşınmaz için alınırken, 23 Ekim 2026 tarihli ikinci kararla Batman Belediyesi sınırlarında bulunan 31 taşınmaz da kamulaştırma kapsamına dahil edildi.
Böylece kentin hem kırsal hem de merkez yerleşimlerini ilgilendiren altyapı yatırımının hayata geçirilmesi için toplam 69 taşınmaza yönelik kamulaştırma kararı alınmış oldu.
İlk karar Tilmis’teki 38 taşınmaz için alınmıştı
Projenin kırsal güzergâhındaki ilk önemli adım, Batman Merkez’e bağlı Tilmis (Akça) köyünde atıldı.
17 Eylül 2026 tarihli ve 11803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Tilmis köyü sınırlarında bulunan 38 taşınmazın, İluh Deresi By-Pass Hattı ile Çay Deresi Deplase Hattı Projesi kapsamında Batman İl Özel İdaresi tarafından acele kamulaştırılması kararlaştırıldı.
Söz konusu karar, 18 Eylül 2026 tarihli ve 33374 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kararın ardından projenin İl Özel İdaresi sorumluluğundaki güzergâhında ihtiyaç duyulan taşınmazların edinilmesine yönelik hukuki süreçte önemli bir aşama geride bırakıldı.
Tilmis bölgesindeki kamulaştırma, şehir merkezine ulaşmadan önce taşkın sularının yönlendirilmesini sağlayacak kuşaklama hattının hayata geçirilmesi açısından önem taşıyor.
Batman Belediyesi sınırlarında 31 taşınmaz daha kamulaştırılacak
İl Özel İdaresi sorumluluğundaki 38 taşınmaz için alınan kararın ardından bu kez Batman Belediyesi sınırları içerisindeki taşınmazlarla ilgili yeni bir düzenleme yapıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan 23 Ekim 2026 tarihli ve 11921 sayılı karar, 24 Ekim 2026 tarihli ve 33410 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararla birlikte Batman İli Şehir İçi Dereleri Planlama ve Proje Yapım İşi kapsamında gerçekleştirilecek İluh Deresi By-Pass Hattı ve Çay Deresi Deplase Hattı Projesi için ihtiyaç duyulan özel mülkiyete ait 31 taşınmazın Batman Belediye Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasının önü açıldı.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27’nci maddesine dayanılarak alınan karar, Batman merkezdeki beş ayrı bölgeyi kapsıyor.
Hangi bölgelerde kaç taşınmaz kamulaştırılacak?
Yeni Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında acele kamulaştırmaya konu olan 31 taşınmazın bölgelere göre dağılımı şöyle:
| Bölge | Taşınmaz sayısı |
|---|---|
| Kohikan | 7 |
| İrmi | 7 |
| Seyitler | 12 |
| Ciğerlo | 1 |
| Tilmis | 4 |
| Toplam | 31 |
En fazla taşınmazın yer aldığı bölge 12 taşınmazla Seyitler olurken, Kohikan ve İrmi’de yedişer, Tilmis’te dört, Ciğerlo’da ise bir taşınmaz karar kapsamına girdi.
Kamulaştırma işlemleriyle birlikte belirlenen güzergâhlarda altyapı çalışmalarının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan alanların edinilmesi ve projeye yönelik işlemlerin hızlandırılması amaçlanıyor.
İki ayrı kararla toplam 69 taşınmaz kapsama alındı
Eylül ve ekim aylarında yayımlanan Cumhurbaşkanı kararları, aynı altyapı yatırımının farklı idari sorumluluk alanlarındaki taşınmazlarını kapsıyor.
İlk karar doğrultusunda İl Özel İdaresi sorumluluğundaki Tilmis köyünde 38 taşınmaz, ikinci karar kapsamında ise Batman Belediyesi sınırları içerisindeki beş bölgede 31 taşınmaz için acele kamulaştırma kararı alındı.
Böylece toplam sayı 69’a yükseldi.
İki kurumun sorumluluk alanlarında alınan kararlar, projenin kırsal kesimlerden şehir merkezine uzanan güzergâhının tamamlanması bakımından önemli görülüyor.
Kamulaştırma kararları, gerekli taşınmazların edinilmesine yönelik işlemlerin hızlandırılmasını sağlayacak. Ancak kararların yayımlanması, bütün taşınmazlarda mülkiyet devrinin tamamlandığı veya inşaat çalışmalarının başladığı anlamına gelmiyor.
12 bin 830 metrelik kuşaklama hattı yapılacak
Batman’ın taşkın riskini azaltmak amacıyla planlanan İluh Deresi By-Pass Hattı, kentin uzun vadeli altyapı yatırımları arasında yer alıyor.
Toplam 12 bin 830 metre uzunluğunda olması planlanan kuşaklama hattı, yağışlı dönemlerde İluh Deresi’nin şehir merkezindeki mevcut kanal kapasitesini aşabilecek taşkın sularının yerleşim alanlarına ulaşmadan kontrollü biçimde yönlendirilmesini amaçlıyor.
Projenin temelinde, şehir merkezine doğru ilerleyen yüksek miktardaki yüzey suyunun bir bölümünün kuşaklama hattına alınarak İluh Deresi’nin mansap, yani aşağı akış kesimine aktarılması bulunuyor.
Böylece suyun şehir merkezindeki dere yatağında oluşturduğu yükün azaltılması ve olası taşkınların etkisinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Projenin açıklanan teknik hedefleri arasında 12.830 metre uzunluğunda By-Pass Hattı oluşturulması ve 4.830 hektarlık havza alanının kuşaklama sistemiyle kontrol altına alınması yer alıyor.
Ayrıca İluh Deresi’nin kent merkezindeki taşkın yükünün düşürülmesi, yerleşim alanlarının korunması ve vatandaşların can ve mal güvenliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
4 bin 830 hektarlık havza kontrol altına alınacak
İluh Deresi Kuşaklama Projesi, yalnızca mevcut dere yatağında yapılacak bir düzenlemeden ibaret değil.
Projenin hayata geçirilmesiyle geniş bir havzadan gelen yağış sularının şehir merkezine girmeden önce kontrol altına alınması planlanıyor.
Toplam 4 bin 830 hektarlık havza alanını kapsayan sistemin, yoğun yağış dönemlerinde suyun mevcut dere yatağına kontrolsüz şekilde ulaşmasını önlemeye katkı sunması bekleniyor.
Bu kapsamda kuşaklama hattı, taşkın sularını farklı bir güzergâhtan tahliye ederek İluh Deresi üzerindeki yükü azaltacak şekilde tasarlanıyor.
Özellikle kısa sürede etkili olan yoğun yağışlarda dere yatağının taşıma kapasitesinin aşılması ihtimaline karşı ek bir altyapı çözümü oluşturulması hedefleniyor.
Batman’ın yıllardır yaşadığı taşkın sorununa çözüm aranıyor
Batman’da geçmiş yıllarda meydana gelen şiddetli yağışlar ve su taşkınları, bazı yerleşim alanlarında ciddi maddi hasarlara neden oldu.
Kentteki yapılaşmanın artması, yüzey sularının tahliyesi ve mevcut dere yataklarının kapasitesi, taşkın riskinin yönetilmesi açısından önemini koruyor.
İluh Deresi By-Pass Hattı’nın tamamlanmasıyla şehir merkezine ulaşan taşkın sularının önemli bir bölümünün kontrollü biçimde yönlendirilmesi ve su baskını riskinin azaltılması amaçlanıyor.
Bu yönüyle proje, yalnızca mevcut yerleşim yerlerinin korunmasına değil, Batman’ın gelecekteki şehirleşme ve altyapı planlamasına da katkı sağlayabilecek bir yatırım olarak değerlendiriliyor.
Kuşaklama hattının etkili biçimde işletilmesiyle yerleşim alanlarında su baskınlarının yol açabileceği zararların en aza indirilmesi hedefleniyor.
Can ve mal güvenliği açısından kritik yatırım
Projenin en önemli hedeflerinden biri, Batman’da yağış kaynaklı taşkınların vatandaşlar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak.
Yoğun yağış dönemlerinde meydana gelebilecek su baskınlarının konutlara, iş yerlerine, yollara ve diğer altyapı unsurlarına zarar vermesinin önlenmesi amaçlanıyor.
İluh Deresi’nin mevcut kanal kapasitesini aşabilecek suların kuşaklama hattına yönlendirilmesiyle dere yatağındaki su seviyesinin kontrolüne katkı sağlanması bekleniyor.
Bu uygulamanın özellikle taşkın riski bulunan yerleşim alanlarında can ve mal güvenliğini artırması öngörülüyor.
Projenin tamamlanmasının ardından sağlayacağı koruma düzeyi ise hattın uygulama özelliklerine, taşkın debilerine, bakım koşullarına ve diğer altyapı sistemleriyle uyumuna bağlı olacak.
Kamulaştırma kararlarıyla yeni aşamaya geçildi
Batman Valiliği, Batman Belediyesi ve İl Özel İdaresi koordinasyonunda yürütülen İluh Deresi By-Pass Hattı ve bağlantılı Çay Deresi Deplase Hattı çalışmalarında alınan kamulaştırma kararları, projenin uygulanması bakımından önemli bir hukuki adım oluşturdu.
Bir ayı aşkın süre içerisinde yayımlanan iki ayrı Cumhurbaşkanı Kararı ile hem kırsal hem de kentsel alanlarda ihtiyaç duyulan taşınmazlara ilişkin acele kamulaştırma süreci başlatıldı.
İlgili kararlar kapsamında taşınmazların edinilmesine yönelik işlemlerin ilerlemesi, belirlenen güzergâhlarda yapılması planlanan altyapı çalışmalarının önünü açacak.
Batman’ın uzun yıllardır karşı karşıya kaldığı taşkın sorununa yönelik hazırlanan yatırımın tamamlanmasıyla kent merkezinin yoğun yağışlara karşı daha güvenli hale getirilmesi hedefleniyor.
