Batmanlı gazeteci-yazar İlhami Işık, Elips Haber’de yayımlanan yazısında 45 yıllık şiddet döneminin toplumun bütün kesimlerine ağır bedeller ödettiğini belirterek, barışın yolunun herkesin acısını ortak bir vicdanla görmekten geçtiğini vurguladı.
İŞTE O YAZI:
Kırk beş yıllık acı dolu şiddet dalgasında bedel ödemeyen hiçbir toplumsal kesim kalmadı. En acısı da bedel ödeyip bunun farkında olmayanların varlığıdır. İnsan bazen kendi yarasını o kadar derin hisseder ki, yanındaki insanın kanayan yerini göremez hale gelir. Oysa bu ülke, son kırk beş yıldır tek bir yaranın değil, birbirine karışmış binlerce yaranın ülkesi oldu.
50 binden fazla insan öldü. Rakamlar soğuk durur kâğıt üzerinde. Ama her birinin bir annesi, bir çocuğu, bir eşi, bir köyü vardı. Yüz binden fazla insan yaralandı; kimisinin bedeni, kimisinin ruhu bir daha eski haline dönemedi. Yüz binlerce insanın köyleri yakıldı. Evleri, tarlaları, mezarlıkları, çocukluklarının kokusuyla birlikte kül oldu. Sonra o insanlar kentlerin gettolarına sürüldü. Orada da kayboldular. En acılı hikâyelerini kimseye anlatamadan, kimsenin duymadığı odalarda yaşadılar ve gittiler.
Binlerce insan faili meçhul cinayetlere kurban gitti. Gece vakti kapı çalındı, sabah ceset bulundu, dosya kapatıldı. On binlerce insan cezaevlerine girdi. Kimisi otuz yıldan fazladır hâlâ orada. Dışarıdaki dünya değişti, çocuklar büyüdü, torunlar oldu; onlar aynı duvarlara bakmaya devam etti. Yüz binlerce insan gözaltına alındı. Kimisi birkaç gün, kimisi aylarca. Kimisinin adı bile kayıtlara geçmedi. On binlerce insan yurtdışına kaçtı. Kimisi sığınma aradı, kimisi sadece nefes almak istedi. Geri dönenler de oldu, dönemeyenler de. Her gidiş bir evin eksilmesi, her dönüş bir yabancılık oldu.
Kırk beş yılda ülkenin toplumsal dokusu zehirlendi. Komşu komşuya şüpheyle bakmaya başladı. Aynı mahallede büyümüş çocuklar birbirine düşman edildi. Irkçılık olağan hale geldi. Sokakta, okulda, işyerinde, hatta evde bile. İnsanlar artık “ötekini” tarif ederken rahatlıkla aşağılayıcı kelimeler kullanır oldu. Utanma duygusu köreldi. Ülke ekonomisi insan refahı yerine silaha harcandı. Okul yapılması gereken yerlere karakol, hastane yapılması gereken yerlere üs kuruldu. İki kuşak, nefes alamadan yaşamaya devam ediyor. Bir kuşak korkuyla büyüdü, sonraki kuşak o korkunun içine doğdu. Ucube kentler oluştu. Plansız, ruhsuz, birbirine yığılmış binalar; içlerinde sıkışmış hayatlar. Demokrasi, hukuk ve adalet ağır yaralar aldı. Mahkemeler, yasalar, sözler… Hepsi birer birer aşındı.
Böyle bir tabloda “sadece ben fedakârlık yaptım” ya da “sadece ben bedel ödedim” demek ne kadar insani? Bu söz, kendi acısını haklı çıkarmak için başkasının acısını yok saymak anlamına gelir. Oysa acı, tek bir milletin, tek bir inancın, tek bir siyasi görüşün tekelinde değildir. Acı, bu topraklarda yaşayan herkesin ortak yükü oldu. Köyü yakılan da bedel ödedi, evladı dağda kaybolan da, evladı üniformayla giden de, evladı cezaevinde unutulan da. Kimse kimsenin acısını küçümseyemez. Küçümseyen, kendi insanlığını da küçültmüş olur.
Ben yıllardır şunu söylüyorum: Gerçek zenginlik insanların kalbinde bıraktığın izdedir. Gerçek güvenlik silahın namlusunda değil, vicdanındadır. Bu kırk beş yılda en çok vicdanımız yaralandı. En çok “öteki”ni insan yerine koyma gücümüz zayıfladı. Şimdi yeni bir yüzyılın eşiğinde dururken, hâlâ “ben ödedim, sen ödemedin” hesabı yapanlar varsa, o hesap insanlığa karşı yapılmış bir hesaptır.
Bu topraklarda yaşayan herkes bedel ödedi. Kimisi canıyla, kimisi evladıyla, kimisi köyüyle, kimisi onuruyla, kimisi umuduyla. Farkında olan da var, olmayan da. Asıl mesele, farkında olmayanların bir gün kendi yaralarını başkasının yarasıyla birlikte görmeyi öğrenmesidir. Çünkü ancak o zaman bu ülke nefes almaya başlar.
