Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bölgesel güvenlik dengelerini değiştirebilecek kritik bir adım attı. Üç ülkenin temsilcileri Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde bir araya gelerek ortak savunma mekanizması oluşturmayı öngören Mekke Anlaşması’nı imzaladı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bölgesel gerilimlerin devam ettiği bir dönemde ortak savunma mekanizması oluşturmak amacıyla Mekke Ortak Savunma Anlaşması‘nı imzaladı.
Uzun süredir devam eden diplomatik görüşmelerin ardından hayata geçirilen anlaşmayla üç ülkenin savunma kapasitesinin bir araya getirilmesi, bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi ve küresel barışa katkı sunulması amaçlanıyor.
Birine yapılan saldırı tümüne yapılmış sayılacak
Anlaşmaya ilişkin bilgi notunda, kolektif caydırıcılık mekanizmasının düzenlemenin temel unsurları arasında yer aldığı belirtildi.
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkını esas alan anlaşmaya göre imzacı ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edilecek.
Savunma işbirliği temelinde hazırlanan düzenlemenin herhangi bir ülkeyi hedef almadığı kaydedildi. Mevcut diplomatik kanalların açık tutulacağı mekanizmada ortak güvenlik anlayışı ve yük paylaşımının esas alınacağı bildirildi.
Savunma sanayiinde işbirliği derinleşecek
Anlaşma, askerî operasyonlardaki koordinasyonun yanı sıra savunma sanayii alanında da kapsamlı bir ortaklık kurulmasını öngörüyor.
Üç ülkenin askerî birimleri arasındaki birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi amaçlanırken işbirliğinin bölgesel istikrara yönelik “Terörsüz Bölge” hedefine de stratejik katkı sağlaması bekleniyor.
Bilgi notunda söz konusu mekanizmanın saldırgan bir askerî cephe veya çevreleme girişimi olmadığı, bölgesel huzur ve güvenliği desteklemek üzere oluşturulduğu vurgulandı.
NATO üyeliğine alternatif olmayacak
Türkiye açısından stratejik bir adım olarak değerlendirilen anlaşmanın, ülkenin NATO üyeliğine veya diğer bölgesel ortaklıklarına alternatif oluşturmadığı belirtildi. Yeni mekanizmanın Türkiye’nin mevcut uluslararası yükümlülüklerini tamamlayıcı nitelikte olacağı ifade edildi.
İşbirliğiyle küresel deniz ticaret yollarındaki güvenliğin artırılması, ihracat ile enerji tedarik süreçlerinin desteklenmesi ve ekonomik istikrarın korunması hedefleniyor.
Türkiye’nin bölgesel nüfuzu ve tecrübesinin Suudi Arabistan ile Pakistan’ın kapasitesiyle birleştirilmesinin enerji güvenliğinin güçlendirilmesine de katkıda bulunması öngörülüyor.
“Türk askerinin gönderilmesi ulusal karar mekanizmalarına bağlı”
Anlaşmaya katılımın, Türk askerinin yaşanabilecek her bölgesel krize doğrudan gönderileceği anlamına gelmediğine dikkat çekildi.
Kuvvet kullanımı ve askerî harekât kararlarının, Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasal düzeni ile ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınmayı sürdüreceği kaydedildi.
Anadolu’dan Hicaz’a kardeşlik vurgusu
Anlaşmanın stratejik yönünün yanı sıra tarihî ve insani boyutuna da işaret edildi. Bilgi notunda, “Anadolu’dan Hicaz’a, İslamabad’dan Riyad’a uzanan kardeşlik hattı, ortak değerlerin ve zor zamanlarda birbirinin yanında duran milletlerin iradesini temsil etmektedir” ifadesine yer verildi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki ilişkilerin yalnızca devletler arası çıkarlara dayanmadığı; ortak tarih, inanç ve dayanışma bağlarından beslendiği belirtildi. Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın da bu tarihî sorumluluğun günümüzdeki stratejik karşılığı olduğu vurgulandı.
