Kürt dili ve edebiyatı açısından büyük önem taşıyan Aleksandre Jaba Koleksiyonu, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 15 cilt halinde yayımlandı. 19. yüzyılda Rusya’nın Erzurum konsolosu olarak görev yapan Aleksandre Jaba ile dönemin önemli âlimlerinden Molla Mahmud Bâyezîdî tarafından 1856-1866 yılları arasında derlenen eserler, uzun yıllar Rusya’daki kütüphanelerde muhafaza edilmişti.
Yapılan kapsamlı çalışmaların ardından gün yüzüne çıkarılan koleksiyon, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a takdim edildi. Koleksiyonun hazırlanmasında katkı sunan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan, eserin Kürtçe klasikler açısından en önemli arşivlerden biri olduğunu vurguladı.
Toplam 15 ciltten oluşan koleksiyonda 39 farklı eser ve 69 el yazması nüsha yer alıyor. Eserler arasında Kürt edebiyatının öncü isimleri olan Feqiyê Teyran, Ahmed-i Hanî ve Melayê Bateyî gibi isimlerin çalışmaları bulunuyor.
Koleksiyonda ayrıca Kürt edebiyatının önemli mesnevileri arasında yer alan Mem û Zîn, Leyla ile Mecnun ve Yusuf ile Züleyha gibi eserlerin yanı sıra, tarih alanında önemli bir kaynak olan Şerefname de yer alıyor.
Dil, tarih ve halk edebiyatı alanlarında geniş bir içeriğe sahip olan bu arşiv, Kürtçe’nin klasik mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Projede Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü Bölümü akademisyenleri de aktif rol aldı.
Yetkililer, uzun yıllar yurt dışında kalan bu kıymetli eserlerin yeniden kendi coğrafyasına kazandırılmasının kültürel miras açısından büyük bir anlam taşıdığını ifade etti.
