Siirt’in Botan Çayı’nda suya kapılarak kaybolan 17 yaşındaki Hüseyin Olgaç’tan acı haber geldi. Arama çalışmalarına destek veren Batman Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü Su Altı Arama ve Kurtarma ekipleri, genç çocuğun cansız bedenine ulaştı. Edinilen bilgilere göre,...
İstanbul’da düzenlenen “İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı”na siyaset dünyasından önemli isimler mesaj gönderdi. Konferansta; demokrasi, hukuk devleti, toplumsal barış, eşit yurttaşlık ve özgürlükler konusunda dikkat çeken değerlendirmeler yapıldı. Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu,...
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, İstanbul Suriçi Grubu Derneği tarafından düzenlenen “Siyaset, Ekonomi, Medeniyet Buluşmaları” programında önemli açıklamalarda bulundu. “Terörsüz Türkiye” sürecine değinen Yayman, sürecin devlet ve millet politikası olduğunu belirterek, silahların bırakılmasına...
Yazar Akın Olgun, Abdullah Öcalan’ın DEM Parti İmralı Heyeti ile 24 Mayıs’ta yaptığı görüşmede dile getirdiğini belirttiği değerlendirmeleri paylaştı. Olgun’un aktardığına göre Öcalan, sürecin ilerleyebilmesi için yeni bir mekanizma kurulmasını önerdi Yazar Akın Olgun, sosyal...
Meclis’e sunulması beklenen infaz düzenlemesinde af yerine şartlı tahliye modeli geliyor. Düzenlemeden yararlananlar yeniden suç işlerse eski cezaları da yeniden devreye girecek. TBMM’ye yaz tatilinden önce sunulması beklenen infaz düzenlemesine ilişkin çalışmalarda, “af” yerine “şartlı...
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin yarım asırlık sorunlarından birini çözme noktasına yaklaştığını belirterek, “Terörü ülkemizin ve bölgemizin üzerinden kalıcı olarak kaldırmak istiyoruz. Önemli mesafe katettik, tempomuzu biraz daha artıracağız” dedi. Erdoğan, Edirne’de Selimiye Camii’nin restorasyon...
TİP Genel Başkanı Erkan Baş’ın, “DEM Parti ana dili Kürtçe olan bir adayla çıkmak isteyebilir, bu noktada ortaklaşmayabiliriz” şeklindeki açıklamaları siyasette tartışma yarattı. Eski AK Parti Milletvekili Mehmet Metiner, söz konusu açıklamaya tepki göstererek, “Ana...
Adalet Bakanı Akın Gürlek, beyaz et sektöründe rekabeti bozarak haksız fiyat artışlarına yol açtıkları iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında 8 ilde operasyon düzenlendiğini açıkladı. Operasyonda 32 şüpheli hakkında gözaltı kararı uygulanırken, soruşturma kapsamındaki 13 şirkete denetim...
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine verdiği röportajda, sürece dair değerlendirmelerde bulundu. Bahçeli, süreçle ilgili kararlılıklarının dış bir etkiye bağlı olarak değişim göstermesinin söz konusu olamayacağını belirtti. Hedeflerinin süreci başarıya götürmek olduğunu ifade eden...
Antalya merkezli yürütülen yasa dışı bahis soruşturması kapsamında Batman’ın da aralarında bulunduğu 27 ilde düzenlenen operasyonda gözaltına alınan 68 şüpheli adliyeye sevk edildi. Serik Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor...
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Ankara’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile görüştü. Barrack, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Ortak hedefleri bulunan güçlü müttefikler olarak ABD-Türkiye ortaklığı somut sonuçlar üretmeye devam ediyor” dedi....
Yakın dönem Kürt tarihinde, toplumsal direnişin ve kültürel hafızanın en çarpıcı simgelerinden biri, Mihemedê Elîyê Ûnis İsyanı ve bu isyanın kadın kahramanı Rindêxan’ın hikayesidir. 1926 yılında patlak veren Mala Elîyê Ûnis İsyanı, Cumhuriyet’in erken döneminde Kürt eşîr yapısının merkezi otoriteye karşı verdiği direnişi temsil eder. Bu direnişin en dramatik ve folklorik boyutu, Mihemedê Elî’nin kızı Rindêxan’ın kişiliğinde somutlaşmıştır. Rindêxan, cesareti, zekâsı, güzelliği ve kararlılığıyla yalnızca bir birey olarak değil, Kürt kültüründe kadın direnişinin epik bir simgesi olarak halk hafızasında yerini almıştır. Mihemedê Elîyê Ûnîs, Kürt eşîra lideri olarak Batman ve çevresinde belirleyici bir figürdür. Doğum yeri olan Xerza ve gundê Mêrgan, Hezo (Kozluk) coğrafyasının eşîr yapısı içinde stratejik bir öneme sahiptir. Mihemed Axa, Eliyê Ûnîs’in babası, eşîr geleneğinin gerektirdiği liderlik sorumluluğunu taşırken, aynı zamanda kendi toplumuna karşı gösterdiği derin bağlılıkla tanınmıştır. Mihemed Axa’nın karakteri, oğlunun yetişmesinde hem ahlaki hem siyasal bir temel oluşturmuş, aile ve eşîr bağlarının güçlendirilmesini sağlamıştır. Bu temel, Mihemedê Elî’nin ilerleyen yaşamında hem toplumsal hem de askeri liderliğinin dayanak noktası olmuştur. Mihemedê Elî, Osmanlı devletinin Kürt bölgelerine yönelik politikalarını dikkatle gözlemlemiş ve merkezi otoritenin egemenlik alanını genişletme çabalarına karşı koymuştur. Toprak üzerindeki hak iddiaları ve tapu konusundaki tutumu, onun devlete güvenmediğini ve eşîr bağımsızlığını koruma kararlılığını göstermektedir. Bu bağlamda, devletle müzakere etmek yerine, kendi toplumunun çıkarlarını öncelikli kılmıştır. Yerel bağlar ve dostane ilişkiler, Mihemedê Elî’nin stratejik hamlelerinde temel bir rol oynamış, hem toplumsal dayanışmayı güçlendirmiş hem de askeri organize olmasını kolaylaştırmıştır. 1925’teki Şeyh Sait İsyanı ve ardından uygulanan devlet baskıları, Kürt bölgelerindeki liderlerin stratejilerini belirlemede kritik bir faktör olmuştur. Mihemedê Elî, Şeyh Sait hareketiyle doğrudan bağlantılı olmasa da, eş zamanlı olarak devletin baskısına karşı direnişini sürdürmüştür. Bu direniş, yalnızca askeri bir mücadele değil, aynı zamanda manevi ve toplumsal bir tutum olarak şekillenmiştir. Mihemedê Elî’nin mêrxasekî kimliği, toplumsal bağların ve moral gücün korunmasını sağlamış, direnişi hem sembolik hem de pratik düzeye taşımıştır. Devlet yetkililerinin toprak talepleri ve bölgedeki askerî varlıkları, Mihemedê Elî ve eşîrasının direnişini zorlaştırmış, ancak geri çekilme ve dağlık arazinin stratejik kullanımı ile direniş sürdürülebilmiştir. Mihemedê Elî, Arzîv, Karmel ve Şelaş gibi yüksek ve savunulması güç bölgeleri kontrol ederek hem toplumsal hem de askeri düzenlemeleri kendi liderliği altında tutmuştur. Bu durum, yalnızca eşîr mensuplarının değil, sivil nüfusun da direniş sürecine dahil olmasını sağlamış, baskı ve yerinden edilme süreçlerinden kaynaklı toplumsal travmalara yol açmıştır. Kadınlar ve çocuklar, şiddet ve zorunlu göç süreçlerinden doğrudan etkilenmiş, bu durum yerel toplulukların yapısında derin izler bırakmıştır. Mala Elîyê Ûnis İsyanı’nın askeri boyutu, yalnızca silahlı çatışmalarla sınırlı kalmamış, stratejik coğrafya, toplumsal bağlılık ve manevi otoritenin birleşimiyle güç kazanmıştır. Dağlık araziler, direnişin uzun süreli olmasını sağlamış, köylülerin yerel bilgi ve dayanışması isyanın sürdürülebilirliğini mümkün kılmıştır. Mihemedê Elî’nin liderliği, hem askeri operasyonları hem de toplumsal yönetimi koordine etmesini sağlamış, eşîr dayanışmasını güçlendirmiştir. Rindêxan, bu direnişin ve halk hafızasının merkezinde yer alır. Onun yaşamı, Kürt topluluklarının eşîr yapısı ve toplumsal değerleriyle doğrudan ilişkilidir. Mihemedê Elî’nin liderliği ve eşîr dayanışması, Rindêxan’ın yetişmesinde kritik bir rol oynamış, ona hem ahlaki hem de siyasal bir temel kazandırmıştır. Bu temel, Rindêxan’ın isyan sırasında gösterdiği kararlılığın ve direnişin dayanak noktası olmuştur. Onun cesareti, yalnızca bireysel bir fedakârlık değil, aynı zamanda Kürt milletinin tarihsel hafızasında kadının toplumsal ve kültürel rolünün simgesel bir ifadesidir. Rindêxan’ın iç dünyası, isyanın tüm baskısı altında karmaşık bir psikolojik direniş biçimi olarak kendini göstermiştir. Babasının topraklarını ve eşîr onurunu koruma isteği, onun özgürlük bilincini beslemiş; korku ve acı, kararlılıkla birleşerek onu efsanevi bir direniş figürüne dönüştürmüştür. Rindêxan, köylüler ve babasıyla yaptığı diyaloglarda, hem akıl hem cesaret örneği sergilemiş, halkın moralini yüksek tutmuştur: “Babacığım, biz topraklarımızı ve adaletimizi korumazsak, kim koruyacak?” Mihemedê Elî yanıtladı: “Kızım, senin cesaretin ve aklın, tüm topluluğumuz için bir kaledir. Yolunu kararlılıkla çiz, biz arkanızdayız.” İsyanın bastırılması sırasında yaralı olarak ele geçirilen Rindêxan, askeri komutanın taleplerine karşı büyük bir direniş göstermiştir. Komutana verdiği yanıt, özgürlüğüne ve babasının topraklarına olan bağlılığını ortaya koyar: “Bana sahip olmak istiyorsan, babamın topraklarının sınırlarının dışına çıkmalısın.” Rindêxan’ın Malabadi Köprüsü’nde gerçekleştirdiği eylem, halk arasında destansı bir anlatıya dönüşmüştür. Köprünün üzerinden babasının topraklarına son bakışı ve Silvan ovasının böğrünü delen çığlığıyla Batman Çayı’na atlayışı, Kürt sözlü geleneğinde ağıtlar, destanlar ve türkülere ilham kaynağı olmuştur. Onun çığlığı yıllar boyunca şu sözlerle dile getirilmiştir: “Ezim rinda Rindêxan Keça mîr û axayê çîyan Ey Tirkê tacîk Karê we çîye li van cîyan Rinda rindê namdar Ez dimirim, birîndar û bê zar Teslîm nabim destê neyar û najîm bê ar…” Bu şiirsel anlatım, Rindêxan’ın hem toplumsal direnişi hem de bireysel fedakârlığını yansıtır ve Kürt halk edebiyatında direnişin, özgürlüğün ve kadın kahramanlığının kalıcı bir sembolü hâline gelmiştir. Rindêxan’ın hikayesi… Kürt folklorunun temel motiflerinden biri olan toprak sevgisi, aile onuru ve özgürlük mücadelesi ekseninde değerlendirilmelidir. Onun eylemi, folklorik anlatılarda sıkça yer alan “cesur kız” motifini somutlaştırır ve Kürt kadınlarının toplumsal rollerini, direnişteki önemlerini görünür kılar. Rindêxan, yalnızca savaş alanında değil, kültürel hafızada da mücadele etmektedir; eylemi, kuşaktan kuşağa aktarılan bir simge hâline gelmiştir. Rindêxan’ın intiharına dönüşen direnişi, aynı zamanda psikolojik bir direniş biçimi olarak da değerlendirilebilir. Onun eylemi, hem bedensel özgürlüğünün hem de toplumsal onurunun korunması anlamına gelmektedir. Kendi yaşamını feda ederek baskıcı güçlere karşı en dramatik karşı duruşu sergilemiştir. Bu yönüyle Rindêxan figürü sadece bir halk kahramanı değil, aynı zamanda direnişin etik ve moral boyutunu temsil eden bir ikon hâline gelmiştir. Epik anlatılar ve folklorik motifler, Rindêxan’ın hikayesini zaman içinde daha geniş bir kültürel bağlama taşımıştır. Onun öyküsü, Kürt sözlü geleneğinde ağıtlar, destanlar ve türkülerin temelini oluşturmuş, yerel kültürün ve toplumsal hafızanın sürekliliğini sağlamıştır. Her bir anlatı, Rindêxan’ın cesaretini ve direnişin önemini yeniden hatırlatmış, toplumsal kimliğin pekişmesine katkıda bulunmuştur. Mala Elîyê Ûnis İsyanı’nın askeri, toplumsal ve kültürel boyutları, Rindêxan’ın hikayesiyle birleştiğinde, Cumhuriyet’in erken döneminde Kürt bölgelerinde yaşanan devlet-toplum çatışmalarının çok katmanlı doğasını anlamayı mümkün kılar. Mihemedê Elî’nin liderliği ve eşîr dayanışması, Rindêxan’ın bireysel kahramanlığı ve halkın kültürel hafızasıyla birleşerek, hem toplumsal hem de kültürel bir direniş örneği sunar. Kaynaklar 1. Cevat Sinet, Kürtlerin Eşîr Yapısı ve Direniş Tarihi, Ankara: Kürt Araştırmaları Yayınları, 2005. 2. Mehmet Bayrak, Kürt İsyanları ve Direnişleri, İstanbul: Avesta Yayınları, 1998. 3. İsmail Beşikçi, Doğu Kürdistan ve Cumhuriyet Dönemi Politikaları, Ankara, 2000. 4. Fikret Adanır, Kürtler ve Türkiye Cumhuriyeti, İstanbul, 2006. 5. İbrahim Özgür, Sason Direnişleri ve Yerel Aşiretler, Diyarbakır, 2012....
Cumhurbaşkanı Erdoğan, CHP’deki kavganın kendilerini ilgilendirmediğini, önceliklerinin Terörsüz Türkiye ve çıkarılacak kanunların bir an önce hayata geçirilmesi olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan önceki gün gerçekleştirilen MYK toplantısında, CHP’de yaşanan koltuk kavgasının tamamen kendi...
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarını içeren tebliğde düzenlemeler yapıldı. Buna göre zorunlu trafik sigortası genel şartlarında yapılan değişiklikle, hasar başvuruları değer kaybını da kapsayacak Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasına...
ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı yönünde adım atabileceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varılabileceği yönündeki iyimserlik, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Bu gelişmelerin etkisiyle altın, haftalık bazda yüzde 3’ün...
SAMER Saha Araştırmaları Merkezi tarafından Diyarbakır’da gerçekleştirilen “Semt Pazarı Araştırması”, ekonomik krizin semt pazarlarındaki etkilerini ortaya koydu. 2-9 Haziran tarihleri arasında 142 pazar esnafıyla yapılan yüz yüze görüşmelerde, artan maliyetler ve enflasyon nedeniyle hem esnafın...
