MİT Başkanı İbrahim Kalın, PKK’nin silahsızlandırılması sürecinde örgütün lider kadrosundan direnç geldiğini söyledi. Sürecin yalnızca silahsızlanmayla tamamlanamayacağını belirten Kalın, demokratikleşme ve reformların da hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı
Türkiye’nin İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Ankara’da Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) tarafından düzenlenen “Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı” konferansında Kürt meselesi, PKK’nin silahsızlandırılması süreci ve Suriye’deki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
Gazeteci Mehmet Aslan’ın sosyal medya hesabından aktardığına göre Kalın, Oxford Üniversitesi’nden Galip Dalay’ın sorularını yanıtladı. Kürt meselesinin temelinde dışlanma ve ayrımcılık hissinin bulunduğunu belirten Kalın, çözüm için silahsızlanmanın yanı sıra demokratikleşme adımlarının da atılması gerektiğini söyledi.
“Kürtlerin kendisini dışlanmış hissetmesini ele almak zorundasınız”
Kürt meselesinin tarihsel ve sosyolojik nedenlerine değinen Kalın, sorunun ortaya çıkışında Kürtlerin bir bölümünün kendisini dışlanmış, ayrımcılığa uğramış ve haklarından mahrum bırakılmış hissetmesinin etkili olduğunu belirtti.
Kalın, “Bu neden bir mesele haline geldi? Kürtlerin bir bölümünün kendisini dışlanmış, ayrımcılığa uğramış ve haklarından mahrum bırakılmış hissetmesiyle ilgili bir mesele bu. Bunu ele almak zorundasınız” dedi.
Sürecin iki temel ayağı bulunduğunu ifade eden Kalın, ilk ayağın silahsızlanma, diğerinin ise meselenin temel nedenlerine odaklanan demokratikleşme reformları olduğunu söyledi. Kimlik, toplumsal hafıza, çok kültürlülük ve aidiyet duygusunun da bu kapsamda ele alınması gerektiğini kaydetti.
“Silahsızlanma tek başına sorunu çözmeyecek”
Silahsızlanmanın tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Kalın, sürecin demokratikleşme, kapsayıcılık ve bütünleşme adımlarıyla desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Kalın, şöyle konuştu:
“Bunu yalnızca birine indirgerseniz süreç tek ayaklı kalır. Sürecin iki ayak üzerinde ilerlemesi gerekiyor. Ancak bu da (silahsızlanma) tek başına sorunu çözmeyecek. Demokratikleşme, kapsayıcılık, bütünleşme ve benzeri alanlarda başka adımlar da atmamız gerekiyor. Silahsızlanma bu sürecin bir ayağı, diğer ayağı ise kesinlikle daha fazla demokratikleşme ve demokratik reformlardır.”
Silahların devrede olduğu veya tehdit unsuru olarak masada tutulduğu bir ortamda demokratik entegrasyonun sağlanamayacağını da ifade eden Kalın, Kürt meselesinin yalnızca Türkiye sınırları içinde ele alınamayacağını söyledi. Diğer ülkelerde yaşayan Kürtlerin de bulundukları ülkelerde demokratikleşme ve bütünleşme süreçlerine ihtiyaç duyduğunu belirtti.
“PKK’nın lider kadrosundan gelen bir miktar direnç var”
Sürecin ilerleyişine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kalın, PKK’nin lider kadrosundan direnç geldiğini söyledi.
Kalın, örgütün sürece bağlılığını teyit ettiklerini ancak ilerleme hızının beklentilerin gerisinde kaldığını belirterek şöyle konuştu:
“Size karşı dürüst olmam gerekirse PKK’nın lider kadrosundan gelen bir miktar direnç var. Görmek istediğiniz hızda ilerlemiyoruz. Dolayısıyla ‘Bize ne olacak?’ sorusu ve sürecin nasıl sonuçlanacağı konusunda bazı meseleler, kaygılar var. Bu kaygıları anlıyorum. Ama konuşuyoruz; bu meseleleri ele almaya ve aşmaya çalışıyoruz.”
Güven mekanizmasının önemine dikkat çeken Kalın, silahsızlanma sürecinin aşamalarının tamamlanmasının ardından Milli Güvenlik Kurulunun (MGK) onayının alınacağını ve mevcut paketin kapsamı dışında kalan PKK mensuplarını da içerecek ek yasal düzenlemelerin çıkarılacağını söyledi.
Kalın, bu adımların tamamlanmasının ardından sürecin hızlı ilerleyebileceğini ifade etti.
“Kürtler Suriye’nin önemli bir parçası haline geliyor”
Suriye’deki gelişmelere de değinen Kalın, Kürtlerin hem Suriye’de hem de Irak’ta IŞİD’e karşı mücadelede ağır bedeller ödediğini belirtti.
Kürtlerin Suriye’deki devlet kurumlarına ve siyasi mekanizmalara entegrasyonunu önemli bir kazanım olarak değerlendiren Kalın, “Artık Suriye’nin bir parçasılar; hem de önemli bir parçasılar. Suriye’de devlet kurumlarının ve siyasi mekanizmaların parçası haline geliyorlar” dedi.
Kalın, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara yönetiminin Kürtlerin kültürel ve dil haklarına ilişkin bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımladığını hatırlattı.
Ayrıca PYD’den bir ismin Savunma Bakan Yardımcılığına, bir diğer ismin Haseke Valiliğine getirildiğini; Mazlum Abdi’nin cumhurbaşkanı danışmanlığı, İlham Ahmed’in ise parlamentoda milletvekilliği görevini yürüttüğünü belirtti.
