“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin görüşmeleri, Adalet Komisyonu’nda başladı. AKP, MHP, CHP, Yeni Parti ve DEM Parti temsilcileri, toplantıda söz alarak partilerinin kanun teklifi hakkındaki değerlendirmelerini paylaştı.
İki gün önce TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” bugün saat 15.30’da Adalet Komisyonu’na geldi.
Siyasi partilerin komisyon üyelerinin katıldığı toplantı, basının yoğun ilgisiyle başladı.
AKP’Lİ YÜKSEL: TEKLİF BİR AF DÜZENLEMESİ DEĞİL
AKP Milletvekili ve TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, toplantının açılış konuşmasını yaptı. Yüksel, teklifin “bir af düzenlemesi” olmadığını söyledi. AKP’li Yüksel, teklifin yasalaşması ile mahkûmiyet hükümlerinin ortadan kalkmayacağını belirtti.
Açılış konuşmasının ardından Yüksel, komisyon toplantısının ilk imza sahibine verilecek söz ile devam edilmesini istedi. Muhalefet milletvekilleri, usul tartışması başlatmayı talep etti. Salonun yetersiz kaldığını belirten çok sayıda milletvekili, toplantının büyük bir salona alınması gerektiğini kaydetti. Komisyon Başkanı Yüksel, görüşmelerin başka bir salonda yapılamayacağını bildirdi.
AKP’Lİ GÜL: TARİHİ MUTABAKAT
Ardından AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül’ün konuşmasına geçildi. Gül, sürecin “bir pazarlık ürünü” olmadığını söyleyerek imza sayısı itibarıyla teklifi, “Tarihi mutabakat” olarak nitelendirdi. Komisyondaki bazı isimler, milletvekillerinin kanun teklifine, görmeden imza attığını söyledi. Gül, konuşmasına kanun teklifinin içeriğini anlattı.
MHP’Lİ YILDIZ, ÖCALAN’IN ÇAĞRISINI OKUDU
Daha sonra söz alan MHP Genel Başkan Yardımcısı Fethi Yıldız, kanun teklifine dair değerlendirmelerde bulundu. Yıldız, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a çağrı yaptığını belirterek, Türkiye siyasi tarihinde “yeni bir sayfa” açıldığına dikkat çekti.
Öcalan’ın 27 Şubat çağrısını okuyan Yıldız, Öcalan’ın mesajından sonra örgütün kendini feshettiğini ifade etti. Yıldız, devamla şu ifadelere yer verdi: “Bir törenle silahlar yakıldı. Bu yeni bir aşama oldu ve ardından meclis komisyonu kuruldu. Şimdi de bu geçici kanun hazırlandı. Kanun, af veya cezasızlık yolunu açmamak ve birlik için önemliydi. Bu geçici kanun, silah ve savaş envanterlerinin tesliminin teyit ve tespitini de içeriyor. Bu geçici kanun, Türkiye için hukuk devletinin güçlenmesini sağlayacak. MHP olarak binlerce yıllık kardeşliği güvence altına almak için gönüllüyüz. Kürt kardeşlerimiz de Türk milletinin ana parçalarıdır. Tabutları omuzlarımıza almak istemiyoruz” diyerek görüşmeler sırasında “dikkatli dil” kullanılması gerektiğini ifade etti.
DEM PARTİ’Lİ KOÇYİĞİT: 86 MİLYONUN KAZANACAĞI BİR SÜRECİN BAŞLANGICINDAYIZ
Komisyonda söz alan DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, “Önemli bir gün bugün ve tarihe tanıklık ediyoruz. Tarihin bir parçası ve asli özneleriyiz. Bu anlamıyla sadece bir teklifi konuşmuyoruz. Ortak geleceğimizi kuracağımız, nasıl bir arada yaşayacağımızı ve bundan sonraki yaşamımızın nasıl şekilleneceğini de birlikte tartışmış oluyoruz” dedi.
Öcalan’ın çağrısının büyük Orta Doğu barışının çağrısı olduğunu belirten Koçyiğit, “Hepimiz için demokrasiye kapı aralayan bir sürecin içerisindeyiz. Bu sürecin kaybedeni yoktur, 86 milyonun kazanacağı bir sürecin başlangıcındayız. Amacımız demokratik halkların güvence altına alındığı ortak geleceği birlikte yaratmaktır” ifadelerini kullandı.
MHP’Lİ AKÇAY: YASAL ÇERÇEVE, MEVCUT KAZANIMLARI KALICILAŞTIRMAYI AMAÇLIYOR
Koçyiğit’in ardından MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay‘a söz aldı. MHP’li Akçay, teklifin geçici bir siyasi metin olmadığını belirterek, “Bu teklif aynı zamanda mevcut kazanımları kalıcılaştırmayı, sonuca ulaştırmayı, kamu güvenliğini güçlendirmeyi, toplumsal bütünleşmeyi ve dayanışmayı desteklemeyi, silahlı terör yapılanmalarının tamamen tasfiyesini ve milyonlarca vatandaşımızın 50 yıllık huzur beklentisini hukuk düzeni içerisinde yönetmeyi amaçlayan özel, koşullu ve denetime açık bir yasal çerçevedir” diye konuştu.
YENİ PARTİ’Lİ EMİR: KÜRT SORUNU DEMOKRASİNİN GÜÇLENDİRİLMESİYLE ÇÖZÜLEBİLİR
Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, teklifin “özensiz” hazırlandığını, “ciddi hatalar içerdiğini ve terörün kalıcı olarak sona erdirilmesi hedefine hizmet edip etmeyeceği konusunda kaygılar” taşıdığını söyledi.
Emir, Türkiye’nin “50 yıllık terör sorununu ve 100 yılı aşkın Kürt sorununu çözme iradesinin önemli” olduğunu belirterek, “86 milyondan hiçbir vatandaşımız bu sorun çözülmesin, silahlar patlamaya devam etsin, kan akmaya devam etsin demez” dedi. Emir, bu sorunların ancak demokrasinin ve hukuk devletinin güçlendirilmesiyle çözülebileceğini belirterek, aksi halde geçmişte yaşanan başarısız süreçlerin yeniden tekrarlanabileceği uyarısında bulundu.
Eksiklerine rağmen teklife destek vereceklerini belirten Emir, Türkiye’de AYM ve AİHM kararlarının uygulanmadığını savunarak, Can Atalay, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Osman Kavala ve Gezi tutuklularına ilişkin kararların yerine getirilmemesini eleştirdi.
CHP’Lİ ALP: KÜRT SORUNUNUN TÜM YÖNLERİYLE ÇÖZÜMÜ İÇİN GEREKLİ ADIMLAR ATILMALI
CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp yaptığı konuşmada, Kürt sorununa dair, “Kanımızca Kürt sorununda çözümün en uygun mimarisi; önce çatışmaların sona erdirilmesi, sorunun tüm yönleriyle demokratik yollardan çözümü için gerekli adımların atılması ve nihayetinde Türkiye’nin topyekun demokratikleştirilmesidir” dedi.
Sürecin başarılı olabilmesi için aynı zamanda demokrasi taleplerinin de karşılanması gerektiğini belirten Alp, “Meseleyi terör parantezine de sıkıştırmıyoruz. Biz bu sürece, Cumhuriyeti demokrasiyle taçlandırma süreci diyoruz. Dolayısıyla bu sürecin başarısı yalnızca siyasi iradeye bağlı değildir. Hukuki güvenceye, şeffaflığa, toplumsal katılıma ve güven duygusunun yeniden inşasına bağlıdır. Bu mesele sadece bir demokrasi ve hukuk meselesi de değildir. Bu mesele, Türkiye’nin güvenliği ve dış politikası açısından da hayati bir meseledir. Bu meselemizi çözmeden güçlü bir bölgesel aktör haline gelemeyiz. Önce Kürt vatandaşlarımızla, ardından Kürt komşularımızla kuracağımız güçlü bağlar, Türkiye’nin gelecek vizyonunu da şekillendirecektir. Bu ülkeyi kuran parti olarak sorumluluğumuzu biliyoruz. Hiçbir siyasi menfaat düşünmeden elimizi gerektiğinde taşın altına koymasını biliyoruz” diyerek teklifi desteklediklerini ifade etti.
EMEP’TEN GENEL AF ÇAĞRISI
EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ise teklifin mevcut haliyle önemli eksiklikler içerdiğini söyledi. Bayhan, Kürt sorununun yalnızca güvenlik meselesi olarak değil, ulusal haklarda eşitlik temelinde ele alınması gerektiğini belirtti.
Teklifte Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarının uygulanması, siyasi tutukluların serbest bırakılması, KHK ile ihraç edilenlerin görevlerine dönmesi ve bağımsız bir izleme mekanizması kurulması gibi başlıkların yeterince düzenlenmediğini savunan Bayhan, siyasi tutukluları kapsayacak genel af ve adil bir infaz düzenlemesi yapılmasını önerdi.
Bayhan, insanlığa karşı suçlar ile kadınlara ve çocuklara yönelik ağır suçların kapsam dışında tutulması gerektiğini belirtti. Teklife yönelik eleştirilerinin sürdüğünü söyleyen Bayhan, buna rağmen düzenlemenin Genel Kurul’da reddedilmesine destek vermeyeceklerini açıkladı.
DEM PARTİ’DEN MADDE DEĞİŞİKLİĞİ
DEM Parti ise teklifin hedefini desteklediğini ancak bazı hükümlerin hukuki açıdan netleştirilmesi gerektiğini savundu. DEM Parti Urfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, düzenlemenin çatışma döneminden demokratik siyaset zeminine geçişi sağlayacak bir “geçiş hukuku çerçevesi” olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ayan özellikle teklifin 4’üncü maddesinin mevcut haliyle uygulamada belirsizlik yaratabileceğini belirtti. İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalarda beraat kararlarının nasıl ele alınacağına ilişkin hükümlerin daha açık yazılmasını isteyen Ayan, 4’üncü maddede değişiklik yapılmasını veya yeni bir fıkra eklenmesini önerdi.
DEM Parti ayrıca kadınların süreçteki temsilinin güvence altına alınmasını istedi. Ayan, kanun kapsamında oluşturulacak alt komisyonlarda kadın temsili gözetilmesini ve kadınların ihtiyaç ve deneyimlerini esas alacak özel bir alt komisyon kurulmasını önerdi.
Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin ardından teklif, TBMM Genel Kuruluna sevk edilecek. Teklifin bu hafta yasalaşması bekleniyor.
