TBMM’de kabul edilen torba yasayla doğum izinleri uzatıldı, sosyal medya ve oyun platformlarına yeni kısıtlamalar geldi
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen torba yasa ile çalışma hayatı, çocuk güvenliği, sosyal medya kullanımı ve dijital platformlara yönelik dikkat çeken düzenlemeler hayata geçirildi. Yeni yasayla babalık izni uzatılırken, annelere doğum sonrası daha geniş haklar tanındı. Sosyal medya ve oyun platformlarına ise yaş sınırı, temsilcilik ve denetim şartı getirildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda, Sosyal Hizmetler Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören teklifin 9 maddesi daha kabul edildi. Kabul edilen düzenlemelerle birlikte çalışma hayatından çocuk güvenliğine, sosyal medyadan oyun platformlarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenlemeye göre, İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle babalara verilen ücretli doğum izni 5 günden 10 güne çıkarıldı. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle ise annelerin doğum sonrası sağlık ve analık hali kapsamındaki süreleri genişletildi. Buna göre gebelik ve doğum sonrası analık hali süresi 8 haftadan 16 haftaya yükseltildi.
Ayrıca sigortalı kadınlara, gerekli prim şartlarını taşımaları halinde doğum öncesi ve sonrası toplam 24 haftaya kadar geçici iş göremezlik ödeneği verilecek. Çoğul gebelik ve erken doğum durumlarında ise bu sürelere ek haklar tanınacak.
Yasada çocukların güvenliğine yönelik de dikkat çeken hükümler yer aldı. İstismar, uyuşturucu ticareti ve cinayet gibi ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin; okul, kreş, yurt, servis, kantin ve oyun evi gibi çocukların bulunduğu alanlarda çalışması ya da işletme açması tamamen yasaklandı. Bu alanlarda çalışanların adli sicil kayıtlarına uygunluk gösteren resmi belgeyi 6 ayda bir işverene sunması zorunlu olacak. Kurala aykırı davranan iş yerlerine ağır para cezaları uygulanacak, ihlalin sürmesi halinde ise ruhsat iptaline kadar varan yaptırımlar devreye girecek.
Torba yasa ile sosyal medya kullanımına ilişkin de yeni kurallar getirildi. Buna göre 15 yaş altındaki çocuklar sosyal medya hizmetlerinden yararlanamayacak. Sosyal ağ sağlayıcılar yaş doğrulama sistemi kurmakla yükümlü olacak. Ayrıca 15 yaş üstü çocuklar için ayrıştırılmış ve daha güvenli kullanım seçenekleri sunulacak, ebeveyn kontrol araçları da zorunlu hale getirilecek.
Günlük erişimi 10 milyonu aşan platformlar ise içerik kaldırma ve erişim engelleme kararlarını en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda olacak. Kurallara uyulmaması halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından reklam yasağı ve bant daraltma gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Yeni düzenlemeyle oyun platformları da denetim kapsamına alındı. Buna göre oyunlar, yaş kriterlerine göre derecelendirilmeden sunulamayacak. Yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının Türkiye’de temsilci bulundurması zorunlu hale gelecek. Ayrıca BTK, bu platformlardan teknik ve kurumsal bilgi talep edebilecek. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara 1 milyon TL’den başlayıp 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilecek. İhlalin devam etmesi durumunda bant daraltma yaptırımı da gündeme gelecek.
Yasa kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri ve güvenlik birimlerinde görev yapan kadın personelin doğum sonrası izin süresi de 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Toplam doğum izni 24 hafta olarak düzenlenirken, evlat edinen askeri personele 8 hafta, koruyucu aile olanlara ise 10 gün izin verilmesi kararlaştırıldı.
Öte yandan yapılan değişiklikle Darülaceze’ye yapılan bağış ve yardımların kurumlar vergisi matrahından indirilebilmesine de imkân tanındı.
TBMM’de kabul edilen torba yasanın, aile yaşamı, çocukların korunması ve dijital platformların denetimi açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
