ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı’nı “yakında ABD toprağı” ilan edeceğini söyledi. İran ise Trump’ın açıklamasına, boğazın yalnızca Tahran’ın yetkisi altında açılıp kapatılabileceğini belirterek yanıt verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile müzakerelere yeniden başlama kararı almadıklarını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü New York Long Island’daki bir polis akademisinde yaptığı konuşmada, küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamalarda bulundu.
Trump, “İran’ı yenmeyi tamamladıktan sonra, ki çok ağır biçimde yeniliyorlar, çok yakında Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğim” dedi.
Trump sözlerini şöyle sürdürdü:
“Esasen zaten öyle. Abluka bizde. Biz istemedikçe hiçbir gemi geçemiyor.”
Trump’ın açıklamasının yeni bir yönetim politikasına işaret edip etmediği ise netlik kazanmadı.
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve bölgesel düzeyde yaşanan savaş, halihazırda 8 Nisan’dan sonra ilan edilen ateşkes ve 18 Haziran’da ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı sonrasında görece daha düşük düzeydeki gerilimlerle sürüyor. Mutabakat zaptının öngördüğü 60 günlük sürede tarafların Hürmüz Boğazı, İran’ın nükleer programı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı ambargo, İran’ın el konulan varlıkları gibi kritik başlıklarda müzakereler yürütmeleri bekleniyordu. Ancak bu sürenin dolmasına birkaç gün kalırken, mutabakat zaptı sonrasında Hürmüz Boğazı’nda taraflar arasında karşılıklı çatışmalar yaşandı ve bu da savaşın sonlandırılmasına dair kalıcı bir çözüm konusundaki beklentilerin gittikçe zayıflamasına yol açtı.
İRAN: HÜRMÜZ YALNIZCA BİZİM YETKİMİZDE AÇILIR VE KAPANIR
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump’a X hesabından yanıt verdi. Tahran’ın ABD’nin tehditleri veya güç gösterisiyle sindirilemeyeceğini belirten Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın açılması ya da kapatılmasının yalnızca İran’ın yetkisi altında olduğunu ifade etti.
ARAKÇİ: ABD İLE MÜZAKERE KARARI ALMADIK
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de cumartesi günü yayımlanan röportajında, İran’ın ABD ile görüşmelere yeniden başlama konusunda henüz karar vermediğini açıkladı. Reuters’ın aktardığına göre Arakçi, Katar ve Pakistan üzerinden karşılıklı iletilen mesajların müzakere anlamına gelmediğini söyledi.
Arakçi, Umman ile yürütülen ayrı görüşmelerin ise Hürmüz Boğazı üzerinden bir deniz güzergâhının belirlenmesine odaklandığını belirtti. Boğazdan gemi geçişlerinin yeniden başlaması için ABD’nin belirli koşulları yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
TRUMP: ‘TAM KONTROL BİZDE’
Trump hafta içinde Truth Social hesabından yaptığı bir başka açıklamada da ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerinde “tam kontrole” sahip olduğunu ileri sürmüş ve “Sanırım onu elimizde tutacağız” demişti. Hürmüz Boğazı, İran ve Umman’ın kıyısında bulunan uluslararası seyrüsefere açık bir su yolu konumunda.
TAHRAN ŞARTLARINI SIRALADI
Şubat ayında başlayan savaşın ardından Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalırken, yaklaşık altı aydır devam eden savaşta barış görüşmelerinden henüz sonuç alınamadı. Tahran geçen cumartesi yaptığı açıklamada, ABD “davranışını düzeltmedikçe”, İran’ın savaş zararlarını “tamamen tazmin etmedikçe”, yaptırımları kaldırmadıkça ve dondurulan varlıkları “koşulsuz” serbest bırakmadıkça Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayacağını bildirdi.
TRUMP’TAN ARTAN BENZİN FİYATLARINA YANIT
Savaşın başlamasından bu yana yakıt fiyatları önemli ölçüde yükselirken Trump, cuma günkü konuşmasında artan benzin fiyatlarına da değindi. Amerikalıların benzin için “çok küçük bir miktar daha fazla” ödemek zorunda kaldığını söyleyen Trump, “Biraz daha fazla ödemeniz gerektiğinde, 4 dolardasınız, sorun değil. Yani, değil. Asla özür dilemeyeceğim. Doğru olanı yaptım” ifadelerini kullandı.
