Ortadoğu’da artan gerilim ve Suudi Arabistan’ın petrol ihracatında yaşanan aksamalara rağmen alternatif sevkiyat güzergâhlarının devreye alınabileceği beklentisi, petrol fiyatlarını aşağı çekti. Brent petrol, yüzde 1’lik düşüşe karşın 100 doların üzerindeki seyrini korudu.
Brent petrolün vadeli kontratları cuma günü yüzde 1 değer kaybederek varil başına 103,77 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı ise aynı oranda düşüşle 100,88 dolar seviyesine indi. Her iki petrol göstergesi de perşembe gününü yaklaşık yüzde 1 kayıpla tamamlamıştı.
Hafta içerisinde yaklaşık dört ayın en yüksek seviyelerine ulaşan petrol fiyatlarında, arz endişelerinin kısmen azalmasıyla geri çekilme yaşandı. Suudi Arabistan ile İran destekli Yemen Husileri arasında sınır hattında gerçekleşen karşılıklı saldırılara rağmen piyasalar, yeni ve kapsamlı bir arz kesintisi riskini şimdilik sınırlı fiyatladı.
Suudi Arabistan’ın Avrupa’ya Teslimatları Aksadı
Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki önemli petrol ihracat merkezlerinden Yanbu’da ham petrol yüklemelerini durdurduğu bildirildi. Doğu-Batı petrol boru hattının saldırıda hasar görmesinin ardından Riyad yönetiminin Avrupa’ya yapılması planlanan bazı teslimatları da iptal ettiği belirtildi.
Uydu görüntüleri ve sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, boru hattındaki üç pompalama istasyonu zarar gördü. İlk değerlendirmelerde hasar gören istasyon sayısının daha düşük olduğu ifade edilmişti.
Yanbu’ya ulaşan hattın uzun süre kullanılamaması durumunda küresel petrol arzının yüzde 4’e kadar olan bölümünün etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Alternatif İhracat Rotası Piyasaları Rahatlattı
Suudi Arabistan’ın ihracattaki kayıpları sınırlamak için alternatif güzergâhları değerlendirmeye başladığı bildirildi. Riyad’ın, Umman’daki Sohar Limanı açıklarında gemiden gemiye transfer yöntemiyle Asyalı rafinerilere ilave ham petrol kargoları sunduğu ifade edildi.
Bu yöntemin Suudi Arabistan’a yeni bir ihracat rotası sağlaması, piyasaların arz kaybına ilişkin endişelerini kısmen azalttı. Alternatif sevkiyat imkânlarının devreye alınabileceği beklentisi, petrol fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.
Hürmüz Boğazı’nda Tanker Gerilimi
Alternatif rotalara ilişkin beklentilere rağmen küresel petrol arzındaki belirsizlik sürüyor. İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, Togo bayraklı bir tankerin Hürmüz Boğazı’ndan “yasa dışı geçiş” yapmaya çalıştığı sırada vurulduğunu açıkladı.
İran devlet medyasında yayımlanan açıklama, dünya petrol taşımacılığının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik risklerini yeniden gündeme taşıdı.
Piyasaların Gözü Diplomatik Gelişmelerde
Petrol piyasalarının yönü üzerinde askeri gelişmelerin yanı sıra diplomasi trafiği de etkili oluyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik geniş çaplı askeri operasyonun sürdürülüp sürdürülmeyeceği konusunda kritik bir karar aşamasına yaklaştığını söyledi.
Yatırımcılar, Ortadoğu’daki çatışmaların petrol üretimi ve taşımacılığı üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Bölgede gerilimin artması fiyatları yeniden yukarı çekebilecekken, diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi ve alternatif ihracat yollarının kullanılması fiyatlardaki yükselişi sınırlayabilir.
