28 Mayıs’ta Van’da düzenlenen bir Kurban Bayramı buluşmasında konuşan DEM Parti milletvekili ve TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, bayram sonrasında yeni bir kanun teklifinin Meclis’e sunulacağını ve bunun acil olduğunu söyledi. Buldan, taslağın 7-8 maddeden oluşacağını ve tek seferlik bir düzenleme olarak hazırlandığını belirtti. Yasadan yararlanacak eski PKK mensuplarının belirlenen süre içerisinde Türkiye’ye veya üçüncü bir ülkeye gidebileceğini ifade etti.
thenationalcontext.com’da yer alan değerlendirmeye göre, Buldan ayrıca, 24 Mayıs’ta İmralı Adası’nda tutuklu bulunan PKK’nin kurucusu Abdullah Öcalan ile yaklaşık üç saat süren bir görüşme gerçekleştirdiklerini anlattı. Öcalan’ın bu görüşmede “temel bir yasa” ihtiyacını vurguladığını ve sürecin uzatılmaması gerektiğini söylediğini aktardı.
Aynı heyet tarafından 25 Mayıs’ta kamuoyuna açıklanan Öcalan’ın mesajında ise daha sert ifadeler yer aldı. Öcalan, bekleme halinin veya sürecin uzatılmasının yalnızca risk ürettiğini belirterek “kaybedecek zaman yok” dedi ve sürecin hukuki zemine oturtulması gerektiğini vurguladı. Buldan, DEM Parti’nin bayram sonrasında yaklaşık altı hafta içerisinde bu taslağın Meclis gündemine alınması için çalışmalarını yoğunlaştıracağını söyledi.
Sürecin Arka Planı
Yılın başından bu yana süreçte önemli bir ilerleme sağlanamadı. Nisan ayında PKK’nin üst düzey yöneticilerinden Murat Karayılan, mart ayındaki görüşmeden sonra Öcalan ile bir aydan uzun süre temas kurulamadığını belirterek sürecin fiilen donduğunu ifade etti. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise hükümeti ağır ve isteksiz davranmakla suçladı.
Ankara’nın yaklaşımı ise aşamalı ilerlemek yönünde. Buna göre güvenlik kurumları PKK’nın tamamen silahsızlandığını ve örgütsel yapısını sonlandırdığını doğruladıktan sonra, Milli Güvenlik Kurulu örgütün terör listesinden çıkarılmasını değerlendirecek. Hükümet ayrıca hukuki düzenlemelerin de tek seferde değil, aşamalı şekilde hayata geçirilmesini savunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise sürecin artık “çok daha dikkatli yönetilmesi gerektiğini” söyledi.
Taslak Yasada Neler Var?
Metne göre PKK ateşkes ilan etmiş, kendisini feshettiğini açıklamış ve silah yakma gibi sembolik adımlar atmış olsa da henüz bu sürece ilişkin yürürlüğe girmiş bir yasa bulunmuyor. Buldan’ın sözünü ettiği düzenleme, sürecin ilk somut hukuki adımı olabilir.
Taslağın genel af niteliğinde olmadığı, belirli bir amaca yönelik geçici ve özel bir düzenleme olarak planlandığı belirtiliyor. İçeriğinde;
- Süreci yürüten siyasetçi ve görevlilere hukuki güvence sağlanması,
- Süreci izleyecek bir denetim mekanizması kurulması,
- Dağdaki örgüt mensuplarının Türkiye’ye dönmeleri veya üçüncü ülkelere gitmeleri için hukuki yol açılması,
- Daha geniş demokratikleşme ve reform paketlerine zemin hazırlanması
gibi başlıkların yer aldığı ifade ediliyor.
Olası Uygulama
Türk basınında yer alan iddialara göre dönüş yapacak kişiler dört kategoriye ayrılabilir:
- Suça karışmamış olanlar,
- Suça karışmış olanlar,
- Hakkında arama kararı bulunanlar,
- Halen cezaevinde bulunanlar.
İlk gruptakilerin cezaevine gönderilmek yerine denetim ve topluma uyum programlarına alınması, ikinci gruptakilerin ise bireysel olarak yargılanması öngörülüyor. PKK’nın tamamen feshedildiğinin resmen kabul edilmesi halinde örgüt üyeliği suçlamasının düşebileceği de tartışılan konular arasında yer alıyor.
İkinci Aşama: Demokratikleşme Reformları
Haberde, asıl tartışmalı başlıkların ikinci aşamaya bırakıldığı belirtiliyor. Bunlar arasında;
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması,
- Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ile ilgili kararlar,
- Terör mevzuatının gözden geçirilmesi,
- Basın, seçim ve siyasi partiler yasalarında değişiklikler,
- Kayyum uygulamalarının sınırlandırılması
gibi konular bulunuyor.
Haberde ayrıca, hükümetin hukuk devleti ve normalleşme söylemi ile muhalefete yönelik yargı süreçleri arasında oluşan çelişkinin Kürt tarafında güven sorununa yol açtığı değerlendirmesine de yer veriliyor. Bu nedenle hem Öcalan’ın hem de DEM Parti yönetiminin sürekli olarak “hukuki güvence” vurgusu yaptığı ifade ediliyor.
